Rok 1913. We wsi Krużewniki na Podolu żyją rodziny Pawlaków i Kargulów. Nie znoszą się od pokoleń. Ich posesje oddziela jedynie płot, więc są na siebie skazani. Młodzi przedstawiciele familii, Kazimierz i Władysław, kłócą się już od szkolnej ławki, a ich wzajemna awersja sięga apogeum po incydencie z kosą. Brat pierwszego z nich, Jaśko, w końcu ucieka do Ameryki. Kazimierz, który zostaje w Polsce, jest świadkiem przełomowych wydarzeń dziejowych. Próbuje zaciągnąć się do armii, by walczyć z bolszewikami, świętuje nadejście wojsk Józefa Piłsudskiego, a następnie żyje pod niemiecką okupacją. W końcu po wojnie, kiedy zjawiają się Rosjanie, z żoną Manią, dziećmi oraz dobytkiem rusza pociągiem z Kresów na Ziemie Odzyskane. Za nimi podążają wrodzy im Kargulowie.